امام حسن عسکری (ع) یازدهمین پیشوایی شیعیان و فرزند امام علی النقی (ع) درهشتم ربیع الثانی سال ۲۳۲ (ه.ق) در شهر مدینه متولد شد مادرش "ام ولد" از زنان صالحه روزگار بود که او را حدیثه، سلیل و سوسن نیز می نامیدند القاب مشهور آن حضرت عبارتند از صامت، زکی، خالص، نقی، هادی، رفیق عسکری، سراج و ابن الرضا و کنیه ایشان ابو محمد می باشد حضرت امام حسن عسکری (ع) دارای صورتی گندم گون، متوسط القامه و پیشانی گشاده و بسیار با نزاکت بود و مفسری بی نظیر برای قرآن به شمار می آمد. مدت امامت آن حضرت در عصر حکومت المعتز بالله عباسی (۲۵۵ - ۲۵۴) المهتدی بالله (۲۵۶ - ۲۵۵) و المعتمد بالله عباسی (۲۶٠ - ۲۵۶) بود. که مجموعا شش سال به طول انجامید و سه سال آن در زندان سپری شد. در کارنامه این سه خلیفه که مقامی صرفا تشریفاتی داشتند؛ نکته مثبتی به چشم نمی آید وهمه ی کارهای مهم ایشان توسط ترکان متملق درباری صورت می گرفت. آن حضرت در زمان خلیفه جابر مهتدی بنا بر ملاحضات سیاسی به زندان فکنده شد و تا شب مرگ خلیفه در زندان بود شهادت ایشان با نیرنگ معتمد عباسی صورت گرفت که او را مسموم و به شهاد ت رساندند امام حسن عسکری (ع) در وقار و ارزش های اخلاقی از امتیاز بالایی برخوردار بودند و نشانه های امامت و آینده درخشان در چهره ی ایشان مشاهده می شد به ایشان از آن لحاظ عسکری می گفتند چون او و پدر بزرگوارش در مرکز لشکرگاه (عسکر) سامراء تحت نظر طاغوتیان زمان زندگی می کردند. یکی از کارهای مهم آن حضرت (ع) تربیت شاگرد و حفظ فقه تشیع واندیشه ناب در برابر مخالفان اسلام بود چنان که در طول مدت عمر کوتاه خویش با نهایت توان خط فکری شیعیان را از گزند حوادث. مختلف محافظت نموده و با پاسخ به شبهات و سوالات گوناگون از حریم دانشگاه جدش امام جعفر صادق (ع) پاسداری کرد. زندگانی آن حضرت (ع) به دو دوره مختلف تقسیم گردید ابتدا زمان پیش از امامت که ۲۲ سال به طول انجامید و دوره دوم زمان امامت آن بزرگوار که ۶ سال بیشتر نشد. آن حضرت در مدت شش سال امامتش از این جهت که همیشه به عبادت و حسن معاشرت می پرداخت مورد احترام وزرا و بزرگان بود و اولین کسی هم که با او بیعت نمود محمد بن عبدالله بن عبدالعالی بن مسعود شیرازی نام داشت. امام حسن عسکری (ع) در سفری که از مدینه به شام و ری و قم نمودند به همه مسلمین اعلام کردند که در شهرهای خود مساجد بیشتری بسازند و این فرمان به قدری ثمر بخش شد که در یک روز هفتاد مسجد بنا گردید. مسافرت آن امام همام (ع) به ایران و عراق، مردم را متوجه خاندان آل علی (ع) و سیادت بنی فاطمه (س) نمود و فصاحت کلام وعلم شان باعث شد تا بنا بر اقوال هجده هزار نفر از اکابر و مسلمین در حوزه تدریس آن حضرت گرد هم حضور یابند. تفسیری هم که از آن حضرت بر جای مانده موید همین مطلب می باشد امام حسن عسکری (ع) قبل از شهادت مواریث انبیاء و ائمه پیش از خویش را به پسرش حضرت مهدی (عج) واگذار نمودند و در روز جمعه مورخ هشتم ربیع الاول سال ۲۶٠ (ه.ق) در سن ۲٩ سالگی با زهر المعتمد بالله عباسی (لعنت الله) به شهادت رسیدند. ایشان پس از شهادت در جوار مزار پدر بزرگوارشان حضرت امام علی نقی (ع) معروف به هادی در شهر سامرا مدفون گردیدند.




منابع این نوشتار محفوظ است.