بخش اول

در دین مبین اسلام تأمین معاش خانواده از اهمیت ویژه ای برخوردار است به همین جهت در مورد کسب و کار و روزی حلال سفارشات زیادی می شود؛ امری که تولید محصول و رزق بی غل و غش را به دنبال دارد و انسان را از غیر خدا بی نیاز می سازد؛ فعالیت های فکری یا یدی که اموربهداشتی، صنعتی، کشاورزی، تجاری، معماری، مهندسی، آموزگاری، اداری، خدما تی و را در بر می گیرد و در یک راستا چرخه زندگی را می چرخاند. لذا کسانی که با بیل و کلنگ کار می کنند کارگر هستند و نویسنده و مهندس و مخترع و مکتشف نیز اهل کارگر به شمار می آیند. همه این افراد در راستای توانایی های شان عمل می کنند و با تلاش های فکری و فیزیکی خود امور را به انجام می رسانند. کارهایی که در جهت تأمین نیازهای انسان صورت می گیرد و از تهیه مسکن و خوراک و پوشاک گرفته تا تجارت و بهداشت، رشد علم و فن آوری را شامل می شود. رفتن به بیمارستان برای درمان بیماری یا سوار شدن به هواپیما و کشتی برای مسافرت های مختلف هم چنین نیاز به معلم جهت آموختن و روحانی برای امور مذهبی، همه و همه از احتیاجات یک جامه ی پویا نشأت می گیرد. بنابراین هر کاری که محصول مثبتی داشته باشد و تأمین معاش زندگی را میسر سازد مقدس و به هنجار شمرده می شود و عین زهد و پار سایی است. به همین دلیل هم هست که در مکتب اسلام و اهل بیت (ع) بی کاری از امور زشت بوده و فقر و بیچارگی را به دنبال دارد که نتیجه آن دست درازی به اموال مردم و تکدی گری و وابستگی به دیگران می باشد. در این جا چند داستان کوتاه را بازگو می کنیم که بیان گر همین مطلبند. رسول اکرم (ص) می فرمایند: "طلب الحلال فریضه علی کل مسلم و مسلمة" کسب رزق حلال (با کار و کوشش) بر هر مرد و زن مسلمان واجب است. ایشان در جایی دیگر هم گفته اند: "ملعون من القی کله علی الناس" کسی که بار زندگی خود را بر دوش دیگران بی اندازد و از دست رنج مردم استفاده کند ملعون و مطرود به شمار می آید. آن حضرت هرگاه مردی را می دید که نیرو و قوت کافی دارد از او می پرسید که: آیا به کاری مشغولی؟ و اگر پاسخ منفی بود به او می گفت: "سقط من عینی" یعنی از چشم من افتادی. در این رابطه امام صادق (ع) تحصیل مال حلال را شایسته دانسته و می فرماید: "لاخیر فیمن لا یحب جمع امال من حلال یکف به وجهه، و یقضی به دینه، و یصل به رحمه" خیر و خوبی در آن کسی نیست که جمع کردن مال حلال را دوست نمی دارد تا به وسیله آن آبروی خود را حفظ کند و دین خود را ادا نماید و صله رحم را پیشه ی راه خود سازد. به همین دلیل هم به مردی که به ایشان عرض کرد که: نمی توانم با دستم کار کنم و به تجارت نیز وارد نیستم پاسخ داد: "اعملواحمل علی راسک و استغن عن الناس" با سرت باربری کن و خویشتن را از مردم بی نیاز بدار.



منابع این نوشتار محفوظ است.